نکروز بینی یکی از عوارضی است که می تواند بعد از جراحی زیبایی ، تزریق فیلر یا مشکلات عروقی رخ دهد و بسیاری از بیماران را دچار نگرانی کند. این عارضه زمانی اتفاق می افتد که خون رسانی به بافت های بینی مختل شده و منجر به مرگ سلولی و سیاه شدن پوست می شود. نکته ای که بسیاری از بیماران درک نمی کنند این است که نکروز همیشه به صورت ناگهانی ظاهر نمی شود ، بلکه می تواند با نشانه های اولیه مانند تغییر رنگ پوست ، بی حسی یا درد غیرمعمول شروع شود. در این مرحله ، تشخیص و اقدام سریع می تواند مانع از پیشرفت آسیب شود. متاسفانه بسیاری از افراد علائم اولیه را نادیده می گیرند و زمانی متوجه مشکل می شوند که بافت بینی دچار آسیب جدی شده است. در ادامه به علل ایجاد این عارضه ، علائم و روش های درمانی نکروز بینی می پردازیم و راهکارهایی را معرفی می کنیم که به شما کمک می کند از این عارضه پیشگیری کنید یا در صورت بروز ، آسیب را به حداقل برسانید.
علائم اولیه نکروز بینی
علائم اولیه نکروز بینی معمولا به صورت تدریجی ظاهر می شوند و در صورت بی توجهی می توانند به آسیب های جدی و دائمی منجر شوند. برخی از مهم ترین نشانه های اولیه عبارتند از:
- تغییر رنگ پوست : یکی از اولین نشانه های نکروز بینی ، تغییر رنگ پوست در ناحیه بینی است. در مراحل ابتدایی ، ممکن است پوست به رنگ های قرمز یا بنفش متمایل شود. با پیشرفت مشکل ، این تغییر رنگ به سیاه شدن پوست منجر می شود که نشان دهنده مرگ بافت است.
- درد یا سوزش غیرعادی : احساس درد شدید ، سوزش یا تیر کشیدن در ناحیه بینی می تواند نشانه ای از انسداد جریان خون باشد. این درد اغلب با لمس بیشتر می شود و می تواند نشانه ای هشداردهنده باشد.
- بی حسی یا کاهش حس در بینی : اگر بعد از عمل زیبایی بینی یا تزریق فیلر ، متوجه بی حسی غیرطبیعی در ناحیه نوک یا کناره های بینی شدید ، این می تواند نشانه کاهش خون رسانی و شروع نکروز بینی باشد. البته دقت داشته باشید که در هفته های اول بعد از جراحی بی حس بودن بینی به دلیل تورم بافت ها طبیعی است اما اگر این بی حسی برای مدت زمان طولانی ادامه داشت ، نیاز به توجه بیشتری دارد.
- تورم بیش از حد و التهاب : هرچند تورم بعد از جراحی طبیعی است اما اگر این تورم به طور غیرمعمول افزایش پیدا کند یا همراه با علائم دیگری که پیش از این ذکر شد ، باشد ممکن است نشانه ای از نکروز باشد.
- زخم های کوچک و تاخیر در بهبود زخم ها : وجود زخم های ریز روی بینی که به خوبی ترمیم نمی شوند ، می تواند نشانه ای از مشکلات جدی در خون رسانی باشد. این زخم ها ممکن است به تدریج وسیع تر شده و به بافت های عمیق تر آسیب بزنند.
- خشکی و پوسته پوسته شدن غیرعادی پوست : پوسته پوسته شدن و خشک شدن بیش از حد پوست بینی ، همراه با علائم دیگر ، ممکن است به دلیل کاهش اکسیژن رسانی و اختلال در تغذیه سلول های پوستی باشد.
نکروز بینی چند روز بعد از عمل اتفاق می افتد ؟
معمولا بعد از گذشت 3 تا 7 روز بعد از جراحی علائم اولیه نکروز بینی بروز پیدا می کند که اولین و اصلی ترین نشانه های آن تغییر رنگ پوست یا به عبارتی تیره یا سیاه شدن رنگ پوست بینی است که با درد شدید ، تورم غیر طبیعی و تاول زدن همراه است.
مراحل تشکیل نکروز بینی
| دوره زمانی | توضیحات |
|---|---|
| ۱ تا ۳ روز بعد از عمل | در این مرحله ، علائم اولیه مانند تغییر رنگ پوست قرمزی یا بنفش شدن پوست بینی ، احساس درد شدید ، سوزش و تورم غیرعادی ممکن است ظاهر شوند. برخی افراد بی حسی یا سرد شدن بینی را نیز تجربه می کنند. |
| ۴ تا ۷ روز بعد از عمل | اگر جریان خون به درستی جریان نداشته باشد ، رنگ پوست به تدریج به سمت سیاه شدن می رود. در این مرحله ، ممکن است تاول های کوچک یا زخم های سطحی روی پوست بینی ایجاد شود که نشانه ای از شروع مرگ بافتی است. |
| ۷ روز به بعد | در صورت عدم درمان به موقع نکروز بینی ، زخم ها گسترش یافته و نکروز عمیق تر می شود. در این مرحله ، بافت های مرده شروع به جدا شدن می کنند که ممکن است باعث تغییر شکل دائمی بینی شود. |
ایا نکروز بینی درمان میشود ؟
نکروز یا سیاه شدن پوست بینی در صورتی که به موقع تشخیص داده شود ، قابل درمان است اما میزان موفقیت آن به شدت آسیب ، گستردگی بافت های درگیر و سرعت اقدام درمانی بستگی دارد. در مراحل اولیه زمانی که تغییر رنگ پوست ، بیحسی یا درد غیرمعمول ظاهر می شود ، می توان با اقداماتی مانند بهبود جریان خون ، استفاده از داروهای گشاد کننده عروق و اکسیژن درمانی از پیشرفت آسیب جلوگیری کرد. در صورتی که نکروز ناشی از تزریق فیلر باشد ، تزریق آنزیم هیالورونیداز می تواند به حل کردن فیلر و بازگرداندن جریان خون کمک کند. مصرف آنتی بیوتیک های موضعی یا خوراکی نیز می تواند از عفونت های ثانویه جلوگیری کند. در برخی موارد ماساژ بینی بعد از عمل به صورت ملایم و گرم کردن بینی ممکن است به بهبود خون رسانی کمک کند.
اما اگر نکروز به مرحله سیاه شدن پوست برسد ، درمان پیچیده تر شده و ممکن است نیاز به برداشتن بافت های مرده باشد. در این شرایط ، پزشک با جراحی این بافت ها را خارج کرده و در صورت لزوم از پیوند پوست یا غضروف برای بازسازی بینی استفاده می کند. برخی روش های پیشرفته تر مانند تزریق PRP یا اکسیژن درمانی پر فشار نیز می توانند به بهبود سریع تر پروسه درمان کمک کنند. اگر نکروز بینی در مراحل ابتدایی تشخیص داده شود ، امکان کنترل و درمان آن وجود دارد اما در صورت تاخیر در مراجعه به بهترین جراح بینی در تهران ، ممکن است آسیب های دائمی ایجاد شده و نیاز به جراحی ترمیمی بینی باشد. بنابراین هرگونه تغییر غیر طبیعی در رنگ ، حس یا وضعیت پوست بینی پس از جراحی یا تزریق ، نیاز به بررسی فوری دارد.
علت تشکیل نکروز بینی چیست ؟
نکروز زمانی رخ می دهد که جریان خون به بافت های بینی کاهش یافته یا به طور کامل متوقف شود. این اختلال در خون رسانی باعث مرگ سلولی و سیاه شدن بافت ها می شود. یکی از شایع ترین علل نکروز ، تزریق نادرست فیلرهای پوستی است که در صورت ورود به رگ های خونی یا ایجاد فشار بیش از حد بر عروق ، می تواند مانع از اکسیژن رسانی به بافت شود. جراحی بینی نیز از دیگر عوامل موثر است ؛ زیرا در حین عمل ، بافت های بینی تحت کشش و تغییرات ساختاری قرار می گیرند و در برخی موارد ، ممکن است عروق خونی آسیب ببینند. ضربه های شدید به بینی ، عفونت های کنترل نشده و برخی بیماری های زمینه ای مانند دیابت یا بیماری های عروقی نیز می توانند ریسک نکروز بینی را افزایش دهند. استفاده بیشازحد از بانداژ یا گچ بینی که فشار زیادی بر بافت وارد می کند از دیگر عوامل تاثیرگذار است. در مواردی که جریان خون بینی به دلیل لخته شدن خون یا فشردگی رگ ها کاهش یابد ، نکروز می تواند به تدریج پیشرفت کند. شناسایی سریع علائم و انجام اقدامات درمانی مناسب می تواند از گسترش این عارضه جلوگیری کند.
روش های پیشگیری از نکروز بینی
- انتخاب پزشک متخصص : انجام جراحی یا تزریق فیلر توسط پزشک با تجربه برای کاهش خطر آسیب به عروق بینی.
- استفاده از فیلر استاندارد : انتخاب مواد باکیفیت و مناسب برای جلوگیری از عوارض ناشی از تزریق.
- تزریق در عمق مناسب : جلوگیری از ورود فیلر به رگ های خونی با رعایت تکنیک صحیح تزریق.
- ماساژ ملایم : کمک به خون رسانی بافت ها و کاهش احتمال انسداد عروق.
- مصرف داروهای بهبود دهنده جریان خون : استفاده از داروهای گشاد کننده عروق تحت نظر پزشک در صورت نیاز.
- عدم استعمال سیگار و الکل : پرهیز از عواملی که باعث کاهش خون رسانی و کند شدن روند ترمیم می شوند.
- کنترل بیماری های زمینه ای : مدیریت بیماری هایی مانند دیابت که احتمال مشکلات عروقی را افزایش می دهند.
- پرهیز از فشار بیش از حد به بینی : مراقبت از بینی در برابر ضربه ، فشار ناشی از گچ یا چسب نامناسب.
- رعایت بهداشت زخم : جلوگیری از عفونت با تمیز نگه داشتن محل جراحی و مصرف آنتی بیوتیک در صورت تجویز پزشک.
- مراجعه سریع به پزشک در صورت مشاهده علائم مشکوک : تغییر رنگ پوست ، درد شدید یا بی حسی می تواند نشانه های اولیه نکروز باشد و نیاز به بررسی فوری دارد.
نکروز بینی بعد از تزریق آنزیم
در سال های گذشته ، تزریق آنزیم به عنوان روشی غیرجراحی برای کوچک کردن بینی بسیار تبلیغ می شد اما بسیاری از بیماران بعد از مدتی با عوارض جدی مانند نکروز بینی مواجه می شدند. این آنزیم ها با هدف تجزیه بافت های نرم بینی و کاهش حجم آن تزریق می شوند اما در عمل ، باعث تخریب کنترل نشده بافت ها و اختلال در خون رسانی می شوند. کاهش بیش از حد ساختارهای حمایتی بینی ، تضعیف عروق خونی و بروز التهاب شدید از جمله پیامدهای این روش هستند. در برخی موارد ، آنزیم به عمق بیشتری نفوذ کرده و به غضروف و بافت های حیاتی بینی آسیب رسانده که منجر به مرگ سلولی ، سیاه شدن پوست و در نهایت نکروز می شود. به دلیل این عوارض جبران ناپذیر ، استفاده از این روش به شدت محدود شده و توصیه می شود برای اصلاح فرم بینی ، فقط از روش های ایمن و تایید شده پزشکی استفاده شود.
انواع نکروز بینی
نکروز ایسکمیک (Ischemic Necrosis)
این نوع نکروز بینی ناشی از قطع یا کاهش شدید جریان خون به بافت بینی است. شایع ترین علت آن ترومای شدید ، جراحی بینی یا انسداد عروق تغذیه کننده است. بافت بینی به دلیل کمبود اکسیژن و مواد مغذی دچار مرگ سلولی می شود. در ابتدا ممکن است تغییر رنگ ، کبودی و تورم مشاهده شود ، سپس زخم و پوسیدگی ظاهر می شود. درمان سریع شامل بازگرداندن جریان خون ، درمان عفونت و گاهی جراحی برای برداشتن بافت نکروزه است تا از گسترش آسیب جلوگیری شود و ترمیم بافت سالم امکان پذیر شود.
نکروز عفونی (Infectious Necrosis)
این نوع نکروز نتیجه عفونت باکتریایی ، قارچی یا ویروسی در بافت بینی است. باکتری های استرپتوکوک ، استافیلوکوک و قارچ های نوع Mucor یا Aspergillus می توانند عامل باشند. این عفونت ها باعث التهاب شدید ، تخریب بافت و خونریزی می شوند. بیماران ممکن است درد ، تورم ، تب و ترشح چرکی داشته باشند. درمان این نوع نکروز بینی شامل آنتی بیوتیک ها یا داروهای ضد قارچ و برداشتن بافت نکروزه از طریق جراحی است. عدم درمان می تواند به گسترش عفونت به سینوس ها ، چشم و مغز منجر شود ، بنابراین شناسایی سریع حیاتی است.
نکروز ترومایی (Traumatic Necrosis)
این نوع نکروز بینی ناشی از ضربه مستقیم یا آسیب مکانیکی به بینی است. شکستگی ، کبودی شدید یا فشار طولانی می تواند باعث آسیب عروق و مرگ بافت شود. اغلب بعد از تصادفات رانندگی ، آسیب ورزشی یا اعمال جراحی بینی رخ می دهد. ابتدا کبودی و تورم دیده می شود ، سپس پوست و غضروف نکروزه شده و گاهی زخم باز ایجاد می شود. درمان شامل مراقبت از زخم ، گاهی جراحی و پیوند بافت است تا عملکرد و ظاهر بینی باز گردد.
نکروز ناشی از مواد شیمیایی یا دارویی (Chemical/Drug-Induced Necrosis)
برخی مواد شیمیایی ، داروها یا تزریق موضعی می توانند باعث نکروز بینی شوند. کورتیکواستروئیدهای موضعی ، داروهای انفوزیون داخل عروقی یا مواد شیمیایی خورنده نمونه هایی هستند. این مواد باعث سوختگی سلولی ، التهاب و انسداد عروق کوچک بینی می شوند. علائم شامل درد ، تغییر رنگ پوست ، زخم و گاهاً خونریزی است. درمان سریع شامل قطع عامل آسیب زا ، مراقبت از زخم و درمان حمایتی است تا از گسترش نکروز بینی جلوگیری شود و بازسازی بافت امکان پذیر شود.
